Besprekingen

Wie vangt de Gouden Boekenuil?

Volgt Joost de Vries zichzelf morgenavond in de Brusselse KVS op als laureaat van de Gouden Boekenuil? Mag de jarige Jeroen Brouwers zich kronen met een derde Uil? Of gaan biograaf Mark Schaevers of debutante Niña Weijers met de 25.000 euro lopen?

Jeroen Brouwers,Het hout (Atlas Contact)

Barok ronkend proza

Niet enkel qua vergaarde jubel steekt Jeroen Brouwers met kop en schouders boven zijn collega's uit. Ook de omvang van zijn doortimmerd rijke oeuvre én zijn leeftijd maken hem bijna incontournable voor een derde Gouden Uil. Met grote unanimiteit stortte de verzamelde kritiek vier of vijf sterren uit over zijn kostschoolroman Het hout. De felheid van deze uitmuntend gecomponeerde roman, waarin het sadisme en het seksueel misbruik door de gluiperige kloosterorde onder de mat worden geschoven, zindert lang na. De jury: "Nooit eerder diende zijn barok ronkende proza, dooraderd met onder meer de katholieke retoriek, beter het opzet van een roman."

Laudatio's, lauwerkransen en huldigingen: Brouwers heeft er de laatste weken karrenvrachten van ontvangen. Met de vingers in de neus is hij de meest logische en soevereine winnaar. Maar een aantal elementen zorgt voor obstakels. Gedoodverfde laureaten winnen zelden…Lees verder

'Waarom zijn we nu zo preuts geworden?'

De tijd van studentikoos aanklooien is voorbij voor Joost de Vries. De 31-jarige schrijver, wiens essaybundel Vechtmemoires onlangs uitkwam, is op zoek naar waarden. 'Ik ben moe van mensen die er alleen maar omheen draaien. Cut the crap.'

Toen Joost de Vries op de basisschool in Heerhugowaard zat, sloeg hij met enige regelmaat iemand in elkaar. Hij somt de opstootjes op in Vechtmemoires, het eerste essay van zijn gelijknamige bundel, na twee romans - Clausewitz en De republiek - het derde boek van de 31-jarige schrijver.

Toen een klasgenoot een Calippo uit zijn handen sloeg, schopte De Vries - "met de punt van mijn voet" - hem in zijn kruis. Met zijn krukken, opgedaan bij een heupoperatie, sloeg hij een boerenzoon, 'links, rechts, links, rechts', toen die een opmerking maakte. Tijdens korfbal gaf hij een jongen zo'n harde tik op zijn strottenhoofd dat hij geen adem had om het uit te schreeuwen.

In cafe? Kostverloren in Amsterdam-West zit twee decennia later een onberispelijke jongeman met een symmetrisch gezicht. Langzaam roert hij in zijn koffie verkeerd. Een grijs visgraatjasje over een donkerblauwe trui, een plat Seiko-horloge, een blonde lok alsof hij net van de kapper komt, een zelfverzekerde, ged…Lees verder

'Schrijvers willen vooral aardig gevonden worden'

Christophe Van Gerrewey en Joost de Vries combineren het schrijven van romans graag met het nietsontziend nadenken over romans van anderen. 'Omdat het een krimpend veld is, willen veel schrijvers de rijen sluiten.'

Hans Cottyn

Twee gelauwerdejeunes hommes de lettres zijn ze al: de Vlaming Christophe Van Gerrewey en de Nederlander Joost de Vries. Van Gerrewey (33) debuteerde in 2012 met Op de hoogte, een roman waarvoor hij lovende kritieken en de Debuutprijs kreeg. Deze week verscheen Over alles en voor iedereen, een bundel essays over schrijvers, kunstenaars, architecten en Bart De Wever.

De Vries (32) won vorig jaar met zijn tweede roman De republiek de Gouden Boekenuil. Met zijn essayboek Vechtmemoires staat hij dit jaar alweer op de shortlist van de grootste literaire prijs in Vlaanderen.

De Vries heeft het onder meer over Tommy Wieringa, Flaubert, mannen met baarden enThe Godfather. Van Gerrewey over Sonic Youth, Michael Jordan en Max Weber. Hoog en laag verenigd. Schrijvers moeten over alles kunnen schrijven, luidt het bij Van Gerrewey. 'In een gezonde maatschappij mag geen enkele opvatting een algemeen geldende zekerheid worden.' In de schaduw van het station van Rotte…Lees verder

Leefden we nog maar in de negentiende eeuw

Hoe moet je waarachtig leven? InVechtmemoires gaat Gouden Uilwinnaar Joost de Vries op zoek. Vicky Vanhoutte

'Het is fantastisch te luisteren naar mannen die vertellen over sport, vechten, oorlog of zelfs jagen. Maar de aanwezigheid van kunst en schoonheid (...) is essentieel. Ware beschaving en echte mannelijkheid kunnen niet zonder.' Aan het woord is de Amerikaanse schrijver James Salter, in een interview metThe Paris Review. Salter was voor hij auteur werd gevechtspiloot, gelooft in heroïek en mannelijkheid en schrijft boeken als fijnzinnige levensbijbels. Hij is, kortom, de belichaming van waar hij zelf in gelooft.

Het is niet toevallig dat Joost de Vries (31) vier keer naar Salter verwijst in zijn essayboekVechtmemoires. Sport, vechten, oorlog, kunst en schoonheid, ook bij De Vries vormden of vormen ze hem als man. In het eerste essay leren we hem kennen als kleine jongen, een agressieve driftkikker met Chuck Norris als voorbeeld die erop los slaat en trapt wanneer hij maar kan. In het laatste essay figureert De Vries als Franse soldaat en speelt hij de slag bij Waterloo na. Tw…Lees verder

Joost de Vries (1983), kunstredacteur bij De Groene Amsterdammer, won de Gouden Boekenuil 2014 met zijn tweede roman 'De republiek'. In deze eerste essaybundel heeft hij stukken uit De Groene Amsterdammer, Das Magazin en Ons Erfdeel ’gedemonteerd en weer in elkaar gezet’. Zijn essays geven een beeld van zijn leeservaringen. In 'De kwestie van ironie' noemt hij ironie: geen relativering van de wereld maar van jezelf. Zijn stelling is: schrijvers worden volwassen ’dóór ironie heen’. Vanuit dit perspectief is hij kritisch over Grunberg, ’de schrijver van een oeuvre dat al geschreven is’. Tommy Wieringa noemt hij een pleaser van zijn lezers. Oek de Jongs 'Pier en Oceaan' looft hij. Aan de hand van Hilary Mantels werk de vaststelling: het historische komt voort uit de plot en de personages, niet uit de historische details. De Vries zoekt naar wat hem treft. In zijn stukken beweegt hij zich soepel van hoge naar lage literatuur, van het actuele naar het historische, van reisliteratuur naar m…Lees verder